Facebook Twitter E-mail           
                    

Περιμένετε δίδυμα ή και περισσότερα… Προετοιμαστείτε αναλόγως!

από την Τάνια Μπαγέρη

 

Ο πρώτος χρόνος με πολύδυμα μωρά  (δίδυμα, τρίδυμα, κτλ)

Η εμπειρία της μητρότητας είναι εξαιρετικά έντονη, καθώς υποβάλλει τη γυναίκα σε σημαντικές αλλαγές ως προς τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον εαυτό της και βιώνει τον κόσμο γύρω της. Αυτά μεγιστοποιούνται όταν μετά από μια πολλαπλή εγκυμοσύνη φέρνει στον κόσμο δυο, τρία ή περισσότερα μωρά μαζί. Τότε οι περίοδοι της κύησης και της λοχείας αποτελούν μια τεράστια πρόκληση, ειδικά εαν υπάρχει σχετική αβεβαιότητα, είτε για την υγεία των μωρών είτε για το κατα πόσο η οικογένεια μπορεί να ανταποκριθεί επαρκώς στις ανάγκες τους. Παρόλο που κατά τη διάρκεια μιας κύησης δύο και άνω μωρών, η μητέρα αντιλαμβάνεται πως τα επόμενα χρόνια θα είναι αρκετά απασχολημένη, όταν τελικά γεννιούνται τα πολύδυμα αιφνιδιάζεται από τις απαιτήσεις της φροντίδας τους.

Ειδικά στην αρχή, όταν ακόμη δεν έχει προλάβει να εδραιωθεί κάποια ρουτίνα για τα νεογέννητα, η όλη κατάσταση μπορεί να είναι πολύ πιο εξαντλητική απ’ ό,τι η φροντίδα ενός μοναδικού μωρού. Όπως είναι φυσικό, όσα περισσότερα είναι τα μωρά τόσο μεγαλύτερες οι απαιτήσεις από τη μητέρα, ειδικά εαν δεν υπάρχει η κατάλληλη βοήθεια διαθέσιμη στο περιβάλλον της. Τότε η σωματική κόπωση μπορεί να είναι αφοπλιστική για εκείνη, και να τη δυσκολεύει στο να ανταποκριθεί στην καθημερινότητά της όπως και στο να απολαύσει τις χαρές των παιδιών της. Είναι πολύ σημαντικό πριν ακόμη γεννηθούν τα μωρά, να οργανώνεται έτσι το περιβάλλον και το πρόγραμμα της οικογένειας και να επιστρατεύεται όσο το δυνατόν περισσότερη βοήθεια, ώστε να μειωθεί η κούραση των πρώτων μηνών με τα πολύδυμα στο σπίτι.

Καλό είναι, ό,τι μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα πριν τον ερχομό των μωρών να μην αναβάλλεται για αργότερα. Αυτό ισχύει γενικότερα σε οποιαδήποτε εγκυμοσύνη, αλλά ειδικά για την περίπτωση διδύμων, τριδύμων κτλ είναι κάτι απαραίτητο. Τελικά, το κατά πόσο θα καταφέρουν να διαχειριστούν οι γονείς αυτές τις πρώτες εμπειρίες με τα πολύδυμα και τις απαιτήσεις της φροντίδας τους, θα παίξει ρόλο στη σχέση που θα αναπτύξουν μαζί τους. 

 

Μέσα στο μαιευτήριο

Κάποιες φορές τα πολύδυμα γεννιούνται νωρίτερα από την 40η εβδομάδα, οπότε έστω και προληπτικά χρειάζεται να παραμείνουν στη μονάδα εντατικής φροντίδας του μαιευτηρίου, μέχρι να εξασφαλιστεί ότι είναι σε θέση να ακολουθήσουν τη μητέρα στο σπίτι. Αυτό μπορεί να ταλαιπωρήσει μια γυναίκα που μετά τη δύσκολη εγκυμοσύνη δυο ή περισσότερων μωρών, βιώνει τις σωματικές αλλαγές του τοκετού και τις λοχείας. Όταν η φροντίδα του ενός ή περισσότερων από τα νεογέννητα βρέφη μοιάζει να έγγυται από τους ειδικούς, η μητέρα βρίσκεται σε κατάσταση αγωνίας και άγχους. Το άγχος αυτό ίσως εντείνεται εαν τα πολύδυμα χρειαστεί να χωριστούν, και κάποιο βρέφος παραμείνει στο μαιευτήριο ενώ ένα ή περισσότερα βγουν νωρίτερα οπότε και χρειάζονται κάποιον να τα περιποιείται στο σπίτι. Ανεξάρτητα από το αν θα παραμείνουν ένα ή περισσότερα στη μονάδα εντατικής φροντίδας, η αγωνία και η πρακτικές δυσκολίες για τη λεχώνα και την ευρύτερη οικογένεια υπάρχουν.

Συχνά οι γονείς βιώνουν τραυματικά την εμπειρία αυτής της περιόδου και της παραμονής των βρεφών στη μονάδα εντατικής φροντίδας, κυρίως λόγω της αβεβαιότητας που νιώθουν τις πρώτες μέρες μετά τον τοκετό και των συναισθημάτων φόβου για την υγεία των νεογέννητων (αυτό ισχύει για όλους και όχι μόνο για τους γονείς πολυδύμων). Επίσης, ανάλογα με τις φαντασιώσεις κατά την εγκυμοσύνη και τις προσδοκίες της μητέρας για τα «τέλεια πολύδυμα» που περιμένει, μια παρατεταμένη παραμονή των νεογέννητων στο μαιευτήριο μπορεί να αποτελέσει μια αφορμή για συναισθήματα απογοήτευσης και μελαγχολίας στη μητέρα. Αυτό μπορεί να αποφευχθεί εαν επαναπροσδιοριστούν οι προσδοκίες της μητέρας για τα πρωτα εικοσιτετράωρα με τα μωρά της. Καλό θα είναι τόσο η μητέρα όσο και η υπόλοιπη οικογένεια να είναι προετοιμασμένοι πρακτικά και συναισθηματικά για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με τη λογική ότι συνήθως αποτελεί μια προληπτική διαδικασία για την εξασφάλιση της καλής σωματικής υγείας των μωρών και όχι μια επικίνδυνη κατάσταση. 

 

Πανομοιότυπα ή όχι?

Τα πολύδυμα μπορεί να είναι πανομοιότυπα, δηλαδή να μοιράζονται ακριβώς τον ίδιο γονιδιακό συνδυασμό είτε όχι, και παρόλο που κυοφορούνται και γεννιούνται μαζί να είναι μη μοιάζουν παραπάνω από οποιαδήποτε αδέλφια. Αυτό εξαρτάται από το αν τα έμβρυα προέκυψαν από το ίδιο ωάριο (μονοζυγωτικά),  ή από δύο ή περισσότερα διαφορετικά ωάρια που γονιμοποιήθηκαν και ωρίμασαν παράλληλα στην ίδια κύηση (πολυζυγωτικά).

Τα πανομοιότυπα πολύδυμα είναι απολύτως ίδια σε οτιδήποτε καθορίζεται γενετικά, όπως το χρώμα δέρματος, των μαλλιών και των ματιών, ή το φύλο. Έτσι, τα πανομοιότυπα δίδυμα θα είναι αναγκαστικά του ίδιου φύλου, δηλαδή δυο κοριτσάκια ή δυο αγοράκια, τα τρίδυμα τρία κοριτσάκια ή τρία αγοράκια, κ.ο.κ. Αυτό δεν ισχύει για τα υπόλοιπα πολύδυμα, τα πολυζυγωτικά, τα οποία μπορεί να είναι διαφορετικού φύλου, όπως και άλλων χαρακτηριστικών, τόσο εξωτερικής εμφάνισης όσο και χαρακτήρα.

Πρέπει να επισημάνουμε όμως πως ακόμη και τα πανομοιότυπα πολύδυμα μοιράζονται μόνον τα γονιδιακά τους χαρακτηριστικά, που σημαίνει πως δε θα είναι και πανομοιότυπα άτομα, καθώς στη διαμόρφωση του χαρακτήρα τους παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Έρευνες αντικρούουν την κοινή αντίληψη ότι τα πολύδυμα μοιράζονται τις ίδιες εμπειρίες μέχρι τη γέννησή τους, όπως και αργότερα όταν ζουν στο ίδιο σπίτι, πάνε στο ίδιο σχολείο κτλ. Καταρχάς φαίνεται πως βιώνουν διαφορετικά το κοινό τους περιβάλλον κατά την ενδομήτριο ζωή, ανάλογα με παράγοντες όπως οι διάφορες γενετικές αλλαγές, το αμνυακό υγρό που τα περιβάλλει, η οξυγόνωσή τους ή η θέση του ενός ως προς το άλλο μέσα στην κοιλιά της μητέρας τους. Αντίστοιχα βιώνουν διαφορετικά το περιβάλλον τους και αργότερα, ώστε να διαμορφώνουν το καθένα το δικό του χαρακτήρα και να εξελίσσονται σε διαφορετικά άτομα.

Υπάρχουν γονείς διδύμων, που νομίζουν ότι τα μωρά τους είναι πανομοιότυπα ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Πλέον σήμερα αυτό μπορεί να ανιχνευτεί ακόμα και από την εγκυμοσύνη. Ο γιατρός μπορεί να ενημερώσει μια μητέρα εαν περιμένει πανομοιότυπα πολύδυμα ή απλώς δύο (ή παραπάνω) μωρά που απλώς θα μοιάζουν ως αδέλφια.    

 

Αποφεύγοντας τις συγκρίσεις

Όλοι οι γονείς παρομοιάζουν την ανάπτυξη των παιδιών τους με αυτήν άλλων παιδιών. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στη βρεφική ηλικία, και ακόμα περισσότερο όταν πρόκειται για το πρώτο παιδί, που συγκρίνεται συχνά με παιδάκια φίλων ή συγγενών. Όταν υπάρχουν δυο, τρία ή περισσότερα παιδιά σε μια οικογένεια που βρίσκονται στην ίδια ακριβώς ηλικία, η σύγκριση του ενός με το άλλο είναι ακόμα πιο εύκολη. Γεγονός είναι, πως το ότι έχουν γεννηθεί μαζί και βρίσκονται στην ίδια ηλικία δε σημαίνει πως τα πολύδυμα βρέφη βρίσκονται όλα συγχρόνως και στο ίδιο αναπτυξιακό στάδιο. Αντιθέτως, εάν κάποιο είχε μεγαλύτερο βάρος γέννησης λόγω του ότι τρεφόταν περισσότερο από τα αδέλφια του κατά την ενδομήτρια ζωή, πιθανώς να προχωρήσει πιο γρήγορα στην ανάπτυξή του.

Παρά το γεγονός ότι γεννήθηκαν μαζί λοιπόν, τα πολύδυμα αναπτύσσονται το καθένα με το δικό του ρυθμό. Συνήθως οι γονείς, αλλά και η ευρύτερη οικογένεια, αντιλαμβάνονται ως σημείο αναφοράς και σύγκρισης την ανάπτυξη του βρέφους εκείνου που μοιάζει να κατακτά τις διάφορες δεξιότητες πρώτο. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιο από τα πολύδυμα να κάνει βλεμματική επαφή ή να ανταποκρίνεται άμεσα στη φωνή και τα παιχνίδια των γονέων νωρίτερα από τα υπόλοιπα. Το ότι υπάρχει κάποιο βρέφος που εξελίσσεται γρηγορότερα όμως, δε σημαίνει απαραίτητα πως όποιο άλλο καθυστερεί συγκριτικά με αυτό, δεν είναι φυσιολογικό ή δεν αξίζει την ίδια προσοχή και επιβράβευση, όταν τελικά κατακτήσει τις δεξιότητες που το πρωτο βρέφος κατέχει ήδη.

Είναι σημαντικό οι γονείς να μπορούν να αναγνωρίσουν και να αποδεχτούν τη διαφορετικότητα αυτή μεταξύ των πολυδύμων, και να αποφεύγουν τις συγκρίσεις. Η συνεχής σύγκριση των πολυδύμων μπορεί να σταθεί εμπόδιο στη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους.  Επίσης επηρεάζει τη σχέση των γονέων με κάθε βρέφος ξεχωριστά, καθώς ίσως δημιουργηθεί κάποια τάση εύνοιας ή αίσθημα αδυναμίας προς κάποιο από τα πολύδυμα: είτε αυτό που προχωρά γρήγορα στην ανάπτυξή του και δείχνει να ανταποκρίνεται καλύτερα στην ε­πικοινωνία μαζί τους, είτε προς αυτό που καθυστερεί λίγο συγκριτικά, και μοιάζει να έχει περισσότερες ανάγκες, προκαλώντας ίσως και αγωνία για την εξέλιξή του. Το ποιό βρέφος μπορεί να τραβήξει τελικά περισσότερο την προσοχή της μαμάς και του μπαμπά, εξαρτάται και από τον χαρακτήρα των γονέων και το τί θα συγκινήσει τον καθένα τους περισσότερο, καθώς δεν είναι απαραίτητο να αισθάνονται και οι δυο το ίδιο. 

 

Ανακαλύπτοντας τη μοναδικότητα κάθε μωρού

Παρά το ότι γεννήθηκαν μαζί, τα πολύδυμα παραμένουν το καθένα ένα ξεχωριστό μωράκι, το οποίο μεγαλώνοντας θα εξελιχθεί σ΄ένα μοναδικό άτομο. Όπως και τα υπόλοιπα μωρά λοιπόν, έχουν ανάγκη για εξατομικευμένη προσοχή και φροντίδα. Καθώς όμως είναι σχεδόν συνέχεια μαζί, μοιράζονται μεταξύ τους όλο το χρόνο και την προσοχή που λαμβάνουν από τους άλλους. Από τη στιγμή που γεννιούνται και για πολλά χρόνια, τα πολύδυμα μπορεί να αντιμετωπίζονται από τους γύρω τους ως «τα δίδυμα»  «τα τρίδυμα» κ.ο.κ., δηλαδή σα μια ομοιογενής ομάδα, λες και είναι «ένα», οπότε οι μεταξύ τους διαφορές χάνονται. Αρχικά, ακόμα και οι γονείς τους κάποιες φορές δυσκολεύονται να τα ξεχωρίσουν, αν όχι οπτικά, ως προς το χαρακτήρα τους. Οι μητέρες πολυδύμων γενικώς χρειάζονται περισσότερο χρονο να «γνωρίσουν» και να συνδεθούν με κάθε ένα απ΄τα μωρά τους, συγκριτικά με τις υπόλοιπες μητέρες που φροντίζουν ένα μωρό τη φορά.  Αυτό δυσκολεύει και τα ίδια τα πολύδυμα στο να αναγνωρίσουν τους εαυτούς τους ως ξεχωριστές και ανεξάρτητες οντότητες.

Καθώς μεγαλώνουν, συχνά δημιουργείται αλληλοεξάρτηση και άγχος όταν αποχωρίζονται μεταξύ τους. Η συμβιωτική αυτή σχέση μεταξύ των πολυδύμων ίσως φαντάζει γοητευτική - όλοι θεωρητικά έχουμε ανάγκη από κάποιον που θα παίζει το ρόλο του άλλου μας μισού. Πιθανώς η στενή σχέση των πολυδύμων  να παραπέμπει και σε φήμες, περί μεταφυσικών ικανοτήτων για επικοινωνία μεταξύ διδύμων όταν είναι χωριστά, ειδικά όταν κάποιο κινδυνεύει ή βρίσκεται σε ανάγκη. Στην πραγματικότητα όμως, μια τέτοια σχέση εξάρτησης, δυσκολεύει τη συναισθηματική ανάπτυξη των πολυδύμων. Ίσως μάλιστα, η δυσκολία τους να αποχωριστούν το ένα το άλλο, αποτελέσει και εμπόδιο στο μέλλον υποθάλπτοντας την προσαρμοστικότητα και τη λειτουργικότητά τους στις διάφορες απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Αντίστοιχα, μπορεί όταν μεγαλώσουν τα πολύδυμα, να κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να διαχωρίσουν καθένα τον εαυτό του. Αυτό έχει να κάνει και πάλι με τη δυσκολία των πολυδύμων να ξεχωρίσουν από την ομάδα, και να καταφέρουν να αποχωριστούν. Ίσως η ανάγκη τους για διαφοροποίηση εκδηλώνεται κάπως σπασμωδικά, αν δεν έχει επιτευχθεί ομαλά κατά την βρεφική ηλικία με τη βοήθεια των σημαντικών άλλων, μέσω δηλαδή της αναγνώρισης του κάθε μωρού ξεχωριστά, ως κάτι παραπάνω από ένα εκ των πολυδύμων.     

Είναι λοιπόν σημαντικό για τους γονείς να προσπαθήσουν να διαχωρίσουν αρχικά, και ύστερα να γνωρίσουν και να αποδεχτούν κάθε μωράκι από τα πολύδυμα ως ξεχωριστό, με διαφορετικές ικανότητες και αδυναμίες από τα αδέρφια του. Έχοντας αυτήν τη γνώση, και ξοδεύοντας χρόνο με τα πολύδυμα αυτές οι διαφορές δε θα αργήσουν αν φανούν, γιατί σίγουρα υπάρχουν. Ίσως βοηθήσει το να προσπαθεί κανείς στην καθημερινή ρουτίνα να δημιουργεί λίγο προσωπικό χρόνο με καθένα από τα πολύδυμα. Για παράδειγμα, κατά το θηλασμό αξίζει να εκμεταλλεύεται η μητέρα το χρόνο ξεχωριστά με κάθε μωρό, παρόλο που ίσως είναι πιο βολικό να ταίζονται δυο μωρά συγχρόνως.  

(Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο www.mammycool.gr)

 

Call me back

Συμπληρώστε το όνομα και το τηλέφωνό σας και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας το συντομότερο δυνατό.



Τα νέα μας

All rights reserved © Τάνια Μπαγέρη 2012 | Πεύκων 6 & Καποδιστρίου (ύψος Φιλοθέης), Τ.Κ. 142 35, Τηλ.: 210 68 38 117